Ngày nay, nhờ những tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị, nhiều bệnh nhân ung thư có thể sống khỏe trong nhiều năm sau điều trị. Tỷ lệ sống còn 10 năm ở một số loại ung thư như tuyến giáp, tiền liệt tuyến, vú hay đại trực tràng ngày càng được cải thiện. Vì vậy, mục tiêu chăm sóc không chỉ là điều trị bệnh mà còn giúp người bệnh duy trì sức khỏe, hạn chế biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.
Tuy nhiên, sau phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị, người bệnh vẫn có nguy cơ suy dinh dưỡng, sụt cân và giảm thể trạng. Một số người bệnh vẫn tiếp tục ăn uống kém sau khi về nhà, trong khi nhu cầu năng lượng và chất đạm của cơ thể vẫn cao để phục hồi. Vì vậy, theo dõi cân nặng, khả năng ăn uống và tình trạng dinh dưỡng sau xuất viện là rất cần thiết.
Một số lưu ý cho người bệnh và gia đình trong dinh dưỡng sau điều trị ung thư:
- Không cần kiêng khem cực đoan để “ngừa tái phát”
Theo như các hiệp hội dinh dưỡng lâm sàng của Mỹ, Châu Âu, Châu Á và hướng dẫn dinh dưỡng cho người bệnh ung thư của Bộ y tế thì hiện chưa có chế độ ăn đặc biệt nào được chứng minh có thể chữa ung thư hoặc bảo đảm ngăn ung thư tái phát. Việc loại bỏ quá nhiều nhóm thực phẩm có thể khiến khẩu phần thiếu năng lượng, protein, vitamin và khoáng chất, đặc biệt ở những người đang sụt cân hoặc suy dinh dưỡng.
Điều quan trọng là ăn đa dạng, cân đối, đủ chất và phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng người bệnh, thay vì tự ý kiêng thịt, cá, trứng, sữa, đậu hoặc tinh bột.
- Thận trọng với thực phẩm chức năng và vitamin
Người bệnh không nên tự ý sử dụng vitamin liều cao, thực phẩm chức năng hoặc các sản phẩm được quảng cáo có tác dụng “chống ung thư”, “tăng miễn dịch” hay “ngừa tái phát”. Một số sản phẩm có thể không cần thiết, tăng gánh nặng kinh tế và thậm chí ảnh hưởng đến thuốc đang sử dụng.
Nếu có nhu cầu bổ sung vitamin, khoáng chất, sản phẩm dinh dưỡng hoặc chế phẩm bổ sung protein, nên trao đổi với bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được hướng dẫn phù hợp.
Sau xuất viện, một chế độ ăn hợp lý, vận động phù hợp và theo dõi sức khỏe định kỳ chính là những bước quan trọng giúp người bệnh phục hồi tốt hơn và duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài.