Ung thư phụ khoa là nhóm bệnh lý ác tính xảy ra ở cơ quan sinh sản của nữ giới, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, khả năng sinh sản và chất lượng cuộc sống của phụ nữ. Theo các chuyên gia y tế, nhiều loại ung thư phụ khoa có thể được phát hiện sớm và điều trị hiệu quả nếu người bệnh chủ động tầm soát định kỳ.
Theo BS.CKII Trần Tứ Quý, ung thư phụ khoa nói chung và ung thư cổ tử cung nói riêng vẫn là gánh nặng lớn đối với sức khỏe phụ nữ. Thống kê của GLOBOCAN năm 2022 cho thấy trên thế giới có hơn 662.000 ca mắc mới và gần 349.000 ca tử vong do ung thư cổ tử cung. Tại Việt Nam, cùng năm ghi nhận 4.612 ca mắc mới và 2.571 ca tử vong vì căn bệnh này.
Ung thư phụ khoa bao gồm những bệnh nào?
Ung thư phụ khoa là thuật ngữ chung chỉ các loại ung thư phát sinh tại cơ quan sinh dục nữ. Nhóm bệnh này thường bao gồm: ung thư cổ tử cung, ung thư buồng trứng, ung thư nội mạc tử cung, ung thư âm đạo và ung thư âm hộ.
Trong đó, ung thư cổ tử cung là một trong những loại phổ biến nhất. Theo các bác sĩ khoa Phụ khoa – Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng cho biết, bệnh thường gặp ở phụ nữ độ tuổi từ 40 đến 60, với độ tuổi trung bình khoảng 48 – 52 tuổi. Điểm đáng chú ý là quá trình phát triển của ung thư cổ tử cung thường diễn ra khá chậm. Bệnh thường bắt đầu từ tình trạng nhiễm virus HPV nguy cơ cao, sau đó tiến triển qua các giai đoạn tổn thương tiền ung thư trước khi trở thành ung thư xâm lấn. Quá trình này có thể kéo dài nhiều năm, thậm chí hàng chục năm, tạo ra “khoảng thời gian vàng” để phát hiện và điều trị sớm.
Vì sao phụ nữ mắc ung thư phụ khoa?
Xét về nguyên nhân gốc rễ, việc nhiễm virus HPV (Human Papillomavirus) là nguyên nhân chính gây ra khoảng 70% các trường hợp ung thư cổ tử cung. Trong số hơn 140 chủng HPV đã được xác định, có khoảng 20 chủng liên quan đến ung thư, đặc biệt là HPV type 16 và 18.
Bên cạnh đó, một số yếu tố nguy cơ có thể làm tăng khả năng mắc bệnh như:
- Quan hệ tình dục sớm hoặc quan hệ với nhiều bạn tình
- Sinh đẻ nhiều
- Vệ sinh sinh dục kém
- Hút thuốc lá
- Suy giảm miễn dịch
Khi mắc bệnh, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như ra máu âm đạo bất thường (sau quan hệ, giữa chu kỳ kinh hoặc sau mãn kinh), khí hư nhiều có mùi hôi, đau vùng hạ vị hoặc đau lưng. Tuy nhiên, ở giai đoạn sớm, bệnh thường không có biểu hiện rõ ràng, khiến nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển.
Vì sao nên tầm soát ung thư phụ khoa?
Các chuyên gia cho rằng ung thư phụ khoa, đặc biệt là ung thư cổ tử cung, có tiên lượng tốt nếu được phát hiện sớm. Theo thống kê, tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh nhân giai đoạn I có thể đạt 80–90%, nhưng giảm mạnh khi bệnh tiến triển sang các giai đoạn muộn.
Nhờ các chương trình tầm soát bằng xét nghiệm tế bào cổ tử cung (Pap smear) và xét nghiệm HPV, tỷ lệ tử vong do ung thư cổ tử cung đã giảm khoảng 70% trong 30 năm qua.
Các phương pháp tầm soát phổ biến hiện nay gồm:
- Pap smear (xét nghiệm tế bào cổ tử cung)
- Xét nghiệm HPV nguy cơ cao
- Quan sát cổ tử cung bằng dung dịch acid acetic (VIA)
Việc tầm soát định kỳ giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư để điều trị kịp thời, từ đó giảm nguy cơ tiến triển thành ung thư xâm lấn. Ngoài ra, tiêm vaccine phòng HPV cho trẻ em gái và phụ nữ trẻ cũng là biện pháp hiệu quả để phòng ngừa bệnh.
Tại Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng, Khoa Phụ khoa có chức năng khám, chẩn đoán, thực hiện thủ thuật và phẫu thuật điều trị các bệnh ung thư và bướu lành về phụ khoa như: U nang buồng trứng, u xơ tử cung, sa sinh dục, rong kinh rong huyết, ung thư buồng trứng, ung thư thân tử cung, ung thư cổ tử cung, ung thư nhau thai (u lá nuôi thời kỳ thai nghén), ung thư âm đạo, ung thư âm hộ, ung thư nội mạc tử cung,… bằng phương pháp nội khoa, hóa chất và phẫu thuật, thủ thuật.