“Người tốt như vậy mà lại mắc ung thư…”
Đó là câu nói không hiếm gặp mỗi khi một người hiền lành, sống chan hòa và luôn nghĩ cho người khác không may được chẩn đoán mắc bệnh ung thư. Điều này khiến nhiều người đặt ra một câu hỏi: Liệu những người sống quá hy sinh, luôn chịu đựng và ít bộc lộ cảm xúc có thực sự dễ mắc bệnh hơn?
Theo BSCKI. Bùi Văn Vương – Trưởng khoa Khám bệnh Cấp cứu, Bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng, đến nay chưa có bằng chứng khoa học khẳng định người hiền lành hay “người tốt” sẽ có nguy cơ mắc ung thư cao hơn những người khác. “Ung thư là bệnh lý đa yếu tố. Nguy cơ mắc bệnh chịu ảnh hưởng bởi tuổi tác, di truyền, môi trường, thuốc lá, rượu bia, chế độ dinh dưỡng, béo phì, nhiễm virus, hóa chất… Chỉ riêng tính cách hay sự tử tế không phải là nguyên nhân gây ung thư.” – BSCKI. Bùi Văn Vương chia sẻ.
BS.CKI Bùi Văn Vương nhận định đến nay chưa có bằng chứng khoa học khẳng định người hiền lành hay “người tốt” sẽ có nguy cơ mắc ung thư
Tuy nhiên, bác sĩ cũng cho biết nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực tâm lý học và y học tâm thể đã ghi nhận stress kéo dài có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe, làm suy giảm hệ miễn dịch và ảnh hưởng đến khả năng hồi phục của cơ thể. Khi sự hy sinh kéo dài trở thành áp lực Bác sĩ, nhà nghiên cứu tâm lý Gabor Maté, tác giả cuốn When the Body Says No, cho rằng điều đáng lo ngại không phải là sự tử tế, mà là việc liên tục kìm nén cảm xúc, luôn cố gắng làm hài lòng người khác và quên chăm sóc chính mình. Những người luôn nhận hết trách nhiệm về mình, ngại từ chối, né tránh xung đột hay cố tỏ ra mạnh mẽ trong mọi hoàn cảnh thường phải sống trong trạng thái căng thẳng kéo dài. Khi đó, cơ thể liên tục sản sinh các hormone stress như cortisol, ảnh hưởng đến hoạt động của hệ miễn dịch và sức khỏe tổng thể. Trong cuốn sách của mình, Gabor Maté cũng kể về nhiều trường hợp bệnh nhân có điểm chung là luôn sống vì người khác, ít bộc lộ cảm xúc và chỉ đến khi cơ thể phát bệnh mới nhận ra bản thân đã chịu đựng quá lâu. Một số nghiên cứu về tâm lý học sức khỏe cũng ghi nhận những đặc điểm như kìm nén cảm xúc, né tránh xung đột hoặc luôn đặt nhu cầu của người khác lên trên bản thân có thể liên quan đến tình trạng stress mạn tính. Tuy nhiên, đây chỉ là mối liên hệ được quan sát và không đồng nghĩa với việc những đặc điểm tính cách này là nguyên nhân trực tiếp gây ung thư.
Chăm sóc sức khỏe không chỉ là khám bệnh Theo BS.CKI Bùi Văn Vương, để phòng ngừa ung thư, điều quan trọng nhất vẫn là duy trì một lối sống khoa học“Mỗi người nên ăn uống lành mạnh, tập luyện thường xuyên, ngủ đủ giấc, hạn chế thuốc lá và rượu bia, giữ cân nặng hợp lý, khám sức khỏe định kỳ và tầm soát ung thư theo khuyến cáo. Đồng thời, đừng xem nhẹ sức khỏe tinh thần. Khi cảm thấy áp lực kéo dài, hãy chia sẻ với người thân hoặc tìm đến chuyên gia để được hỗ trợ.” Bác sĩ cũng nhấn mạnh rằng việc biết quan tâm đến cảm xúc của bản thân, thiết lập ranh giới trong các mối quan hệ và cân bằng giữa công việc với cuộc sống không phải là ích kỷ, mà là cách bảo vệ sức khỏe lâu dài. Tử tế với người khác, nhưng cũng đừng quên tử tế với chính mình Ung thư không lựa chọn người tốt hay người xấu. Căn bệnh này là kết quả của nhiều yếu tố nguy cơ kết hợp với nhau trong suốt cuộc đời. Thế nhưng, sống trong áp lực triền miên, luôn kìm nén cảm xúc hay hy sinh bản thân quá mức có thể khiến sức khỏe tinh thần và thể chất bị ảnh hưởng theo thời gian. Vì vậy, bên cạnh việc sống nhân ái với mọi người, mỗi chúng ta cũng cần học cách lắng nghe chính mình, nghỉ ngơi khi cần, chia sẻ khi mệt mỏi và chủ động chăm sóc sức khỏe. Đó cũng là một cách để yêu thương bản thân và bảo vệ chất lượng cuộc sống lâu dài.